E-LEARNING AKADEMICKI NARZĘDZIA I METODYKA PODRĘCZNIK AKADEMICKI

E-learning ………………………………………………………………………………………… 5
1.1. E-learning akademicki vs. E-learning korporacyjny …………………………………. 6
1.2. E-learning na Politechnice Częstochowskiej …………………………………………. 6
1.3. Definicja e-learningu …………………………………………………………………….. 7
1.4. Metodyka zdalna – komunikacja w e-edukacji ………………………………………. 8
1.4.1. Moodle – narzędzia komunikacyjne …………………………………………… 9
1.4.2. Komunikacja synchroniczna i asynchroniczna ……………………………….. 11
1.4.3. Dynamika stosunków społecznych w grupie ………………………………… 12
1.5. Moodle – przedstawienie narzędzia ……………………………………………………. 20
1.6. BigBlueButton – przedstawienie narzędzia …………………………………………… 20
2. Moodle – konfiguracja i tworzenie kursu …………………………………………………… 22
3. Pierwszy kurs e-learningowy …………………………………………………………………. 26
3.1. Co powinien zawierać kurs e-learningowy? Podstawy metodyki
i proponowanego modelu ……………………………………………………………….. 26
3.2. Wykład online – dobre praktyki ………………………………………………………… 30
3.3. Ustawienie wirtualnego pokoju w kursie Moodle ……………………………………. 31
3.4. Odrobina metodyki podczas prowadzenia webinaru ……………………………….. 33
3.4.1. Ankiety ……………………………………………………………………………… 33
3.4.2. Whiteboard – Biała tablica ……………………………………………………… 34
3.4.3. Emotikony …………………………………………………………………………. 36
3.4.4. Udostępnianie prezentacji lub dokumentu …………………………………… 37
3.4.5. Udostępnianie multimediów ……………………………………………………. 38
3.4.6. Zarządzanie uczestnikami webinaru …………………………………………… 38
3.5. Wprowadzenie do metodyki prowadzenia wykładu asynchronicznego ………….. 40
3.6. Wprowadzenie do metodyki prowadzenia ćwiczeń i zajęć praktycznych ……….. 41
3.7. Narzędzia Moodle – Zasoby …………………………………………………………….. 42
3.7.1. Adres URL …………………………………………………………………………. 43
3.7.2. Etykieta …………………………………………………………………………….. 44
3.7.3. Plik ………………………………………………………………………………….. 46
3.7.4. Strona ………………………………………………………………………………. 47
3.7.5. Multimedia w Moodle ……………………………………………………………. 48
3.7.6. Multimedia w programie PowerPoint ………………………………………….. 49
3.8. Narzędzia Moodle – Aktywności ……………………………………………………….. 50
3.8.1. Forum ………………………………………………………………………………. 54
3.8.2. Zadanie …………………………………………………………………………….. 59
4 Spis treści | PCz
3.9. Zaliczenie, egzamin pisemny …………………………………………………………. 64
3.9.1. Test ………………………………………………………………………………. 64
3.9.2. Safe Exam Browser – jeszcze jedna opcja „bezpiecznego” egzaminu … 70
3.10. Zaliczenie, egzamin ustny online …………………………………………………….. 72
3.11. Konsultacje, wideokonsultacje ……………………………………………………….. 75
3.12. Ustalenie punktacji, skali ……………………………………………………………… 75
3.13. Ocena końcowa – Dodajemy pozycję do arkusza ocen ………………………….. 79
3.14. Kategorie ocen ………………………………………………………………………….. 80
3.15. Jak uzupełnić oceny w arkuszu ocen? ………………………………………………. 81
3.16. Arkusz ocen – co widać w Moodle domyślnie? ……………………………………. 81
4. Prowadzenie kursu – mój pierwszy kurs …………………………………………………… 84
4.1. Udostępniamy kurs studentom ………………………………………………………. 84
4.2. Zapisy do kursu …………………………………………………………………………. 84
4.3. Grupy w kursie ………………………………………………………………………….. 86
4.3.1. Jak utworzyć grupy w kursie? ……………………………………………….. 87
4.3.2. Samodzielne zapisywanie studenta do grupy ……………………………… 88
4.3.3. Prowadzący przydziela studentów do grup ………………………………… 89
4.3.4. Prowadzący przydziela studentów do grup – inny sposób ……………… 90
4.4. Komunikacja ze studentami – dobre praktyki …………………………………….. 90
4.4.1. Jaki cel chcemy osiągnąć? ……………………………………………………. 91
4.4.2. Czy da się to zrobić prościej? ………………………………………………… 91
4.4.3. Ile pracy będzie to kosztowało mnie? A moich studentów? ……………. 91
4.5. Ustalenie zasad w kursie – dobre praktyki …………………………………………. 93
4.5.1. Zarządzanie komunikacją – przykład dobrych praktyk ………………….. 94
4.5.2. Jak się do siebie zwracamy? …………………………………………………. 96
4.5.3. Ustalenie zasad pracy w kursie – przykład dobrych praktyk ……………. 97
4.5.4. Kryteria zaliczenia kursu – przykład dobrych praktyk ……………………. 100
4.5.5. Procedury na wypadek sytuacji awaryjnych – przykład
dobrych praktyk ………………………………………………………………… 101
4.5.6. Indywidualizacja komunikacji – przykład dobrych praktyk ……………… 102
4.6. Podstawy zarządzania czasem uczestnika kursu ………………………………….. 102
5. Zakończenie kursu …………………………………………………………………………….. 106
5.1. Jak bezboleśnie i bezpiecznie zakończyć kurs? ……………………………………. 106
5.1.1. Kopia bezpieczeństwa …………………………………………………………. 106
5.1.2. Ukrywamy kurs …………………………………………………………………. 107
5.1.3. Zakończenie kursu ……………………………………………………………… 107
5.1.4. Co warto sobie zachować? ……………………………………………………. 108
6. Propozycja modelu e-learningu akademickiego ………………………………………….. 109
Zakończenie ……………………………………………………………………………………….. 112
Literatura …………………………………………………………………………………………… 113
PCz | E-learning akademicki – narzędzia i metodyka 5
1. E-LEARNING
We współczesnym świecie kształcenie na odległość staje się szansą na zdobywanie
wiedzy w sposób alternatywny do tradycyjnych rozwiązań i istniejących struktur
edukacyjnych. Wykłady w formie audio- lub wideokonferencji, dyskusje na forach
lub czacie, elastyczne godziny nauki, konsultacje poprzez Internet, dostęp do multi-
medialnych materiałów edukacyjnych z dowolnego miejsca i o dowolnej porze –
to nie futurystyczna wizja, ale rzeczywistość w wielu światowych i krajowych
uczelniach.
E-learning to złożone pojęcie. Pierwotnie mianem e-learningu określano nauczanie
wspomagane lub nawet w całości realizowane przez Internet (np. definicja podana
w Wikipedii). We współczesnym e-learningu mamy do czynienia nie tylko ze zmianą
środowiska nauczania – z auli wykładowej czy laboratorium – do wirtualnej przestrzeni
e-kursu czy wirtualnego pokoju, a nawet wirtualnej wyspy w Second Life. Dziś pod
terminem e-learningu rozumiemy już całą gamę narzędzi związanych nie tyle z nau-
czaniem, ile z uczeniem się, współuczeniem się, współpracą i komunikacją, czyli kon-
struowaniem naszego Personal Learning Environment – PLE (Osobiste Środowisko
Edukacyjne) lub Personal Learning Network – PLN (Osobista Sieć Edukacyjna). Zmie-
nia się więc rola nauczyciela w przestrzeni wirtualnej. W kursie prowadzonym na od-
ległość nauczyciel nie może być już wszechwiedzącym mistrzem znającym wszystkie
odpowiedzi na istniejące i jeszcze nieuświadomione pytania. Często sam staje się
uczniem lub uczestnikiem kursu, ucząc się coraz to nowych rzeczy wraz ze swoimi
studentami. Nauczyciel schodzi więc z podestu i staje się moderatorem, przewodnikiem
oraz edukatorem.
Zmienia się rola nauczyciela i zmienia się również rola studenta. Przestaje on być
biernym odbiorcą wiedzy (sprawdzanej potem podczas testów i egzaminów), a staje się
aktywnym współtwórcą kursu, krytycznie oceniającym dostarczoną wiedzę i poszuku-
jącym na własną rękę dodatkowych lub uzupełniających informacji. O kryzysie
i „zmierzchu akademii” pisze Abramowicz (2004), przewidując narodziny e-Akademii –
uczelni nieograniczonej geograficznie, gdzie zespoły dydaktyczne będą umiejscowione
w sieci, docierając z przekazem w dowolne miejsce globu.
E-learning, nazywany po polsku e-nauczaniem czy też e-edukacją, jest więc interak-
tywnym procesem kształcenia polegającym na dostarczeniu treści edukacyjnych,
zarządzaniu procesem nauczania, egzekwowaniu wiedzy oraz realizacji komunikacji
student – nauczyciel oraz student – student za pośrednictwem technologii informa-
tycznych, zwłaszcza narzędzi komunikacji internetowej (Kucharczyk, Walasek, 2017).